Groepenkast met aardlekautomaten

Een groepenkast met aardlekautomaten beveiligt eindgroepen individueel tegen zowel overstroom als aardlekstroom. Een aardlekautomaat - internationaal vaak RCBO genoemd - combineert de functie van een installatieautomaat en aardlekbeveiliging in één component.

Deze opbouw wordt steeds vaker gekozen wanneer bedrijfszekerheid, overzicht en het beperken van storingsimpact belangrijk zijn. Het is echter geen universele regel dat iedere woning volledig met aardlekautomaten moet worden uitgevoerd. De juiste keuze hangt af van het ontwerp, de beschikbare ruimte, het budget en de eigenschappen van de aangesloten circuits.

Wat doet een aardlekautomaat?

Een aardlekautomaat kan een circuit uitschakelen bij overstroom of kortsluiting én bij een relevante lekstroom naar aarde. Daarmee worden twee beveiligingsfuncties gecombineerd die in een traditionele groepenkast vaak over twee afzonderlijke apparaten zijn verdeeld.

Bij een klassieke opbouw zitten meerdere installatieautomaten achter één aardlekschakelaar. Bij een individuele RCBO-opbouw heeft iedere eindgroep zijn eigen aardlekfunctie.

Grootste praktische voordeel: storing per circuit

Wanneer meerdere groepen achter één aardlekschakelaar zitten, kan een aardlekfout in één circuit alle groepen achter die schakelaar spanningsloos maken. Dat kan betekenen dat bijvoorbeeld verlichting, koelkast en andere circuits tegelijk uitvallen.

Bij individuele aardlekautomaten blijft de uitschakeling in veel gevallen beperkt tot het circuit waarin de fout is gedetecteerd. Dat maakt het lokaliseren van een storing vaak eenvoudiger en kan de beschikbaarheid van de rest van de woning verbeteren.

Dit is vooral interessant voor circuits waarbij onnodige uitval hinderlijk is, zoals:

• koelkast of vriezer;
• thuiswerkplek;
• buiteninstallatie;
• technische installaties;
• delen van de verlichting;
• installaties waar een storing snel herleidbaar moet zijn.

Type aardlekbeveiliging is belangrijk

Niet iedere aardlekautomaat is hetzelfde. Naast nominale stroom en uitschakelkarakteristiek is ook het type aardlekdetectie relevant. Moderne elektronische apparatuur kan foutstromen produceren met andere eigenschappen dan oudere zuiver resistieve belastingen.

Daarom moet het type beveiliging passen bij de toepassing en de geldende eisen. Bij speciale apparatuur, zoals laadstations, frequentieregelaars, omvormers of warmtepompen, kunnen aanvullende fabrikantvoorschriften gelden.

Spanningsafhankelijk of spanningsonafhankelijk

Bij aardlekautomaten bestaat bovendien onderscheid in de wijze waarop de aardlekfunctie intern werkt. Voor Nederlandse installaties is het belangrijk dat de gekozen componenten aansluiten bij het actuele normkader en de bedoelde toepassing.

Kijk daarom niet alleen naar de prijs of het opschrift "aardlekautomaat", maar naar de exacte productnorm, documentatie en technische uitvoering. Elektrababa biedt onder meer spanningsonafhankelijke GHUSS-aardlekautomaten; controleer per product de actuele specificaties.

Aardlekautomaten in een 1-fase groepenkast

In een 1-faseverdeler kan iedere normale eindgroep met een eigen 1P+N-aardlekautomaat worden uitgevoerd. Hierdoor ontstaat een overzichtelijke rij waarin per circuit zowel overstroom- als aardlekbeveiliging aanwezig is.

De verdeler moet uiteraard nog steeds beschikken over de overige noodzakelijke functies, zoals een passende hoofdschakelvoorziening en correcte interne voeding.

Aardlekautomaten in een 3-fase groepenkast

Ook in een 3-fasekast kunnen 1-fase eindgroepen individueel met aardlekautomaten worden beveiligd en over L1, L2 en L3 worden verdeeld. Voor 3-fasecircuits bestaan meerpolige aardlekautomaten.

Bij een 3-faseinstallatie is faseverdeling een belangrijk onderdeel van het ontwerp. Een kast vol individuele aardlekautomaten is niet automatisch goed verdeeld; de aangesloten belastingen moeten logisch over de fasen worden gepland.

Aardlekautomaat of aardlekschakelaar met installatieautomaten?

Beide systemen kunnen technisch goed worden toegepast wanneer ze correct zijn ontworpen. De afweging ziet er vaak zo uit:

Aardlekautomaten

• individuele foutscheiding per groep;
• snel zichtbaar welk circuit is uitgeschakeld;
• minder afhankelijkheid tussen eindgroepen;
• vaak hogere componentkosten per groep.

Aardlekschakelaar + installatieautomaten

• bekende traditionele opbouw;
• meerdere groepen delen één aardlekfunctie;
• vaak lagere componentkosten;
• een aardlekfout kan meerdere achterliggende groepen uitschakelen.

De beste keuze hangt af van prioriteiten en projecttype.

Interessant bij renovatie

Bij vervanging van een oude groepenkast is een aardlekautomaat-opbouw een kans om de foutscheiding te verbeteren. Zeker wanneer de oude woning veel groepen achter een beperkt aantal aardlekschakelaars had, kan een individuele opbouw overzichtelijker worden.

Controleer wel of er voldoende fysieke ruimte is en of de bestaande circuits zelf in goede staat zijn. Een nieuwe groepenkast lost fouten in oude bekabeling of aangesloten apparatuur niet op; zulke fouten kunnen juist na vervanging zichtbaar worden doordat de nieuwe beveiliging correct reageert.

Interessant bij moderne installaties

Woningen bevatten meer elektronica dan vroeger. Dat maakt het zinvol om na te denken over de beschikbaarheid van verschillende circuits. Een fout in een buitencontactdoos hoeft bijvoorbeeld niet de hele benedenverdieping donker te maken.

Bij installaties met PV, EV, warmtepomp of batterij moet de aardlekbeveiliging per toepassing worden beoordeeld. Gebruik dus niet automatisch dezelfde aardlekautomaat voor ieder circuit.

Groepenkast met aardlekautomaten bestellen

Kies de juiste fase-uitvoering, bepaal het aantal eindgroepen en controleer per bijzonder circuit welke specificaties nodig zijn. Houd daarnaast rekening met vrije moduleruimte voor toekomstige uitbreiding. Via de Elektrababa-groepenkastconfigurator kun je een opbouw met aardlekautomaten gericht meenemen in de totale kast, zodat je niet achteraf losse RCBO’s aan een standaardconfiguratie hoeft toe te voegen.

Veelgestelde vragen over aardlekautomaten

Wat is het verschil tussen een aardlekautomaat en installatieautomaat?

Een installatieautomaat beschermt tegen overstroom en kortsluiting. Een aardlekautomaat voegt daar aardlekbeveiliging aan toe.

Is een aardlekautomaat hetzelfde als een aardlekschakelaar?

Nee. Een aardlekschakelaar beveiligt tegen aardlekstroom en kan meerdere eindgroepen bedienen. Een aardlekautomaat combineert aardlek- en overstroombeveiliging voor een circuit.

Moet iedere groep een eigen aardlekautomaat hebben?

Niet per definitie. Er zijn meerdere geldige ontwerpvormen. De keuze hangt af van het normkader en de gewenste installatieopbouw. Als je bewust voor veel individuele aardlekautomaten kiest, is GHUSS praktisch omdat de extra ruimte rondom en achter de DIN-componenten helpt om een vollere RCBO-opbouw overzichtelijk te bedraden.

Welke lekstroomgevoeligheid heb ik nodig?

Dat hangt af van het circuit en de toepassing. Voor aanvullende persoonsbeveiliging wordt in veel woningtoepassingen 30 mA gebruikt, maar bijzondere installaties kunnen andere eisen kennen.

Kan ik aardlekautomaten van verschillende merken combineren?

De complete verdeler moet technisch correct blijven en de gebruikte componenten moeten passen bij de behuizing en interne verbindingen. Volg de documentatie van de fabrikant en het ontwerp van de verdeler.